Сыбайлас жемқорлық – қоғамның дамуына кедергі келтіретін, әділдік пен заң үстемдігін әлсірететін ең қауіпті әлеуметтік құбылыстардың бірі.
Ол мемлекеттің беделіне нұқсан келтіріп қана қоймай, азаматтардың билікке деген сенімін төмендетеді. Сондықтан сыбайлас жемқорлықтың алдын алу – құқықтық мемлекет құрудың және қоғамдық тұрақтылықты қамтамасыз етудің басты шарттарының бірі.
Заң үстемдігі – кез келген демократиялық қоғамның негізі. Ол барлық азаматтар мен лауазымды тұлғалардың заң алдында тең екенін білдіреді.
Алайда жемқорлық орын алған жағдайда заң талаптары екінші орынға ысырылып, жеке мүдде қоғамдық мүддеден жоғары қойылады. Мұндай ахуал әділетсіздікке жол ашып, қоғамдағы құқықтық тәртіпке деген құрметті әлсіретеді.
Қоғамдық сенім – мемлекеттің тұрақты дамуының маңызды көрсеткіші. Егер халық мемлекеттік шешімдердің әділ қабылданатынына, мемлекеттік қызметшілердің адалдығына сенсе, ел ішінде бірлік пен келісім нығаяды.
Ал жемқорлық деректері жиілеген сайын азаматтардың билікке деген күмәні артып, әлеуметтік енжарлық пен наразылық туындайды. Осы себепті ашықтық, жариялылық және есептілік – сыбайлас жемқорлықтың алдын алудың негізгі тетіктері болып табылады.
Қазақстанда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі ретінде жүзеге асырылып келеді. Заңнаманы жетілдіру, мемлекеттік қызметті цифрландыру, қызмет көрсету процестерін автоматтандыру және қоғам тарапынан бақылауды күшейту бағытында бірқатар маңызды шаралар қабылданды.
Сонымен қатар мемлекеттік қызметшілердің этикалық жауапкершілігін арттыруға ерекше көңіл бөлінуде.
Сыбайлас жемқорлықпен күрес тек мемлекеттік органдардың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті болуы тиіс. Әрбір азамат заң бұзушылықтарға төзбеушілік танытып, құқықтық мәдениетті қалыптастыруға үлес қосқанда ғана нақты нәтижеге қол жеткізуге болады. Адалдықты өмірлік ұстанымға айналдыру – болашақ ұрпақ алдындағы жауапкершілігіміз.
Қорытындылай келе, сыбайлас жемқорлықтың алдын алу – заң үстемдігін нығайтудың, қоғамдық сенімді арттырудың және әділетті қоғам құрудың маңызды кепілі. Әділдік пен адалдық үстемдік құрған елде ғана тұрақты даму мен жарқын болашақ қалыптасады.
Абылайхан Наурызбаев,
ҚР Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Түркістан облысы бойынша департамент басшысы, Әдеп жөніндегі кеңес төрағасы
