АИТВ – адамның иммун тапшылығы вирусы. АИТВ – адамның иммундық жүйесінің жасушаларын (негізінен CD4-оң Т-клеткалары мен макрофагтар – иммундық жүйенің маңызды жасушалық құрамдастары) зақымдайтын немесе олардың қызметін бұзатын ретровирус. Вирус жұққан кезде иммундық жүйенің үдемелі төмендеуіне әкеледі, нәтижесінде иммундық тапшылық пайда болады.
Иммундық тапшылық — бұл иммундық жүйенің инфекциялармен және басқада аурулармен күресудегі рөлін орындай алмайтын жағдайы.
Иммундық тапшылығы бар адамдар әртүрлі инфекциялар мен қатерлі ісіктердің түрлеріне айтарлықтай осал, олардың көпшілігі иммунитеті төмен адамдарда сирек кездеседі. Ауыр иммундық тапшылықпен байланысты ауруларды оппортунистік инфекциялар деп атайды, өйткені олар иммунитеттің әлсіреуі салдарынан дами алады.
ЖИТС – жүре пайда болған иммундық тапшылық синдромы – иммундық жүйенің жүре пайда болған тапшылығымен байланысты белгілер мен инфекциялар кешені. ЖИТС-тың себебі АИТВ инфекциясын жұқтыру екені анықталды. АИТВ-инфекциясының ЖИТС-ке ауысуы иммунитет тапшылығының дәрежесімен немесе кейбір жұқпалы аурулардың индикаторларының пайда болуымен анықталады.ВИЧ инфекциясының белгілері қандай?
АИТВ — жұқтырғандардың көпшілігі инфекция белгілерін біле бермейді. Кейбір адамдар инфекциядан кейін бірден бездік безгегі ауруындағы дененің ауырсыну белгілерін (қызба, бөртпе, буын ауруы және ісінген лимфа түйіндерімен) сезінуі мүмкін, сероконверсия кезеңіне сәйкес.
Сероконверсия — бұл АИТВ-ға антиденелердің пайда болуы, әдетте инфекциядан кейінгі екінші айда пайда болады.
АИТВ-инфекциясы жиі симптомдар тудырмаса да, жұқтырған адам вирус тасымалдаушысы болып, басқаларға жұқтырады.АИТВ-инфекциясын АИТВ сынағы арқылы анықтауға болады.
АИТВ-инфекциясы иммундық жүйенің біртіндеп сарқылуына және әлсіреуіне әкеледі. Бұл адамды жұқпалы ауруларға және онкологиялық аурулардың кейбір түрлеріне осал етеді және ЖИТС дамуы мүмкін. АИТВ жұқтырғаннан ЖИТС-тің дамуына дейін 10-15 жыл өтуі мүмкін, кейде одан да көп, кейде одан да аз.
Антиретровирустық терапия жұқтырған денеге вирустық жүктемені азайту арқылы ЖИТС сатысына өтудің алдын алуға көмектеседі.
Ақмарал Айдархаева,
Өркен емханасының ВОП дәрігер
