Түркістан облысының Кентау қаласы – тек кеншілер шаһары ғана емес, ондаған ұлт өкілдері бір шаңырақ астында тату-тәтті ғұмыр кешіп жатқан бірегей мекен. Мұндағы достық пен бауырластықтың жарқын үлгісін қала тұрғындарының күнделікті тұрмыс-салтынан, әсіресе ұлттық мерекелерді тойлау дәстүрінен анық көруге болады.
Достық пен бауырластықтың алтын бесігі
Кентаудың басты ерекшелігі — мұндағы этностардың бір-бірінің салтын құрметтеп, салт-дәстүрлерін сіңіріп кеткендігінде. Мәселен, қаладағы өзбек отбасыларының қазақтың Ұлыс күнін асыға күтуі, Наурыз көже дайындап, қазақи нақышта киінуі — достықтың шынайы көрінісі. Бұл дәстүр көршілік қарым-қатынастың жаңа деңгейін көрсетеді: қазақ аналары өзбек құрбыларына Наурыз көженің құпиясын үйретсе, бүгінде сол рецепт ұрпақтан ұрпаққа жалғасып, дастарханның ажырамас бөлігіне айналған.
Тіл мен тәрбие: Жүрегі «Қазақ» деп соғатын жастар
Кентау топырағында туып-өскен өзге ұлт өкілдерінің мемлекеттік тілде еркін сөйлеуі, қазақ мектептері мен университеттерінде білім алуы — қаланың басты мақтанышы. Жергілікті тұрғындардың айтуынша, олардың сөйлеу мәнері мен дүниетанымы қазақ халқымен біте қайнасып кеткен. Тіпті шетелдегі туыстары олардың таза қазақша сөйлегеніне таңданыс білдіріп жататын сәттер жиі кездеседі. Бұл — Кентаудың қазақ жеріне, оның топырағына деген шексіз сүйіспеншілігінің көрінісі. Қаладағы әрбір аула мен көшеде мерекелер бірлесіп тойланады. Көршілердің бас қосып, кішкентай бүлдіршіндердің өнер көрсетуі, қариялардан бата алуы — Кентаудың өзіндік «кодексіне» айналған.
«Мен Кентауданмын, мен Қазақстаннанмын!»
Кентау қаласының басты ерекшелігі — оның адамдарында. Өзбек пен қазақтың, өзге де ұлттардың бауырмалдығы, құда-жекжат болып араласуы — ел бірлігінің мызғымас іргетасы. Осы бірлік пен мақтаныш сезімін қала тұрғыны Диляфруз Хаджабаева былайша түсіндірді.
«Мен Кентау қаласында туып, осы жердің топырағына аунап, суын ішіп өстім. Өзім ұлтым өзбек болғанымен, ес білгелі көңілім қазақпен бірге, тағдырым осы елмен егіз. Кейде Өзбекстандағы туыстарымыз: «Бері көшіп келіңдер, өз ағайындарыңның ортасы ғой» — деп ұсыныс айтып жатады. Бірақ біз отбасымызбен еш ойланбастан: «Жоқ!» — деп жауап береміз. Неге десеңіздер, мен үшін туып-өскен жерім — Қазақстанның орны бөлек. Мұнда менің балалығым қалды, мұнда менің достарым мен бауырларым бар. Кентаудың әрбір көшесі, Қаратаудың әрбір шыңы маған ыстық.
Мен қазақ мектебін бітірдім, қазақ университетінде білім алдым. Сондықтан ба екен, қазақша сөйлегенімді естігенде көбісі таңғалып жатады. Тіпті Өзбекстандағы ағайындарымыз да бізді «қазақтар» дейді. Себебі біздің ойлауымыз да, сөйлеуіміз де, дүниетанымыз да осы елмен біте қайнасып кеткен. Менің жүрегім қазақ жерінде соғады. Бізде «өзбек» немесе «қазақ» деп бөліну деген жоқ. Көршілерімізбен бір туған бауырдаймыз. Ортақ дастарханымызда бауырсақ пен наурыз көже тұрса, төрімізде ақ бата берілсе — бұдан асқан бақыт жоқ. Мен өзімді осы елде өте бақытты сезінемін. Қайда жүрсем де: «Мен Кентауданмын, мен Қазақстаннанмын!» — деп мақтанышпен айтамын».
Кентау халқы — Қазақстанның достық картасындағы ең жарқын нүктелердің бірі. Бұл қала тұрғындары бір-біріне деген құрметі мен қолдауы арқылы танылады. Мұнда әр адам өз көршісіне сенімді, әр отбасы — қауымның бір бөлігі. Достық пен татулық дәстүрі Кентауда ғасырлар бойы қалыптасып, бүгінгі күнде де жалғасып келеді. Қаладағы мәдени іс-шаралар, мерекелер мен қоғамдық жобалар адамдарды біріктіріп, өзара түсіністік пен мейірімділікті арттыра түседі.
Кентау халқының жылы жүзділігі мен қонақжайлылығы қаланы қонақтар үшін де тартымды етеді. Мұнда әр келген адам тек демалып қана қоймай, достық пен бірлік рухын сезінеді. Достық — мәңгілік құндылық, ал Кентау — сол достықтың жарқын көрінісі.
Шұғыла ИСА,
Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ студенті
