Қазіргі таңда Төлеби ауданындағы жұмыссыздық деңгейі 4,8 пайыз болса да, өңірде жұмыссыздықты қысқарту бағытында жүйелі және кешенді шаралар қабылданып жатыр. Бұл республикалық деңгейдегі көрсеткіштерге сәйкес келеді. Қазақстан бойынша I‑тоқсанның қорытындысында жұмыссыздық деңгейі 4,6 % және NEET жастарының үлесі 6,2 % болғаны айтылған.
Биылғы жыл басынан бері ауданда қоғамдық жұмыстарға 792 азамат, әлеуметтік қызметтерге 138, жастар практикасына 63, «Күміс жас» жобасына 45, «Алғашқы жұмыс орны» бағдарламасына 11 адам жіберілді. Сонымен қатар, 109 азаматқа 400 ЕТК (айлық есептік көрсеткіш) мөлшерінде қайтарымсыз мемлекеттік грант берілу жоспарланған. Қазіргі таңда 54 азамат осы грантты алды. 722 жұмыссыз бос жұмыс орындарына тұрақты қызметке орналасты.
Аудан көлемінде жыл бойына 4 рет жәрмеңке өткізу жоспарланған болатын. Алғашқысы өткенде 250 адам қатысты, оның ішінде 179 адам нақты жұмысқа қатысты. Қалғандары степендиялық кеңестер мен бағдарламаларға жолданды. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, әрбір 10 000 тұрғынға 100 жаңа жұмыс орны ашу бағытында Төлеби ауданында 178 жаңа жұмыс орны құрылды.
Жастар жұмысы бойынша айтар болсақ. Ауданда 39 898 жас болса, оның 1 666-сы (4,1%) NEET санатына жатады. Қазір 718 NEET жастар табылып, 984-ке дейін анықсыз болып тұр. Бұл 2,4 пайыз көрсеткішті білдіреді. Жыл соңына дейін NEET үлесі 1,2%‑ға дейін төмендейді деген жоспар бар.
Жастармен жұмыс істеу мақсатында «Мобильді жастарға қызмет көрсету тобы» құрылып, 19 кездесу өтті, 2 600-ден астам жас қамтылды. Жеңілдетілген 2,5% пайыздық несие механизмін түсіндіру мақсатында көшелерде үнпарақтар таратылды, шамамен 620 жасқа ақпарат ұсынылды. Бұл бағдарлама үшін облыстық қаржы бөлінбегенімен, түсіндіру жұмыстары жүргізіліп жатыр. «Серпін‑2050» бағдарламасы аясында Қарағанды университетінің өкілдері 5 мектеп түлектерімен кездесіп, 400-ге жуық оқушыға бағдарлама туралы толық ақпарат берді. Биылғы жылдың 5 айында 5 000-ға жуық жас (12% аудан жастарының) іс-шараларға қатысты.
Өткен жылғы көрсеткіштермен салыстыратын болсақ, 2024 жылдың қаңтар‑мамыр айында жұмыссыздар 1 310 адам, оның ішінде жастардың 445-і бағдарламаларға кірістіріліп, қалған 865 адам жұмыссыз тіркелген. Әлеуметтік орындарға – 31, жастар практикасына – 58, қоғамдық жұмысқа – 175, тұрақты жұмысқа – 181 адам; ал жеңілдетілген несиеге қатысу – 0, ал 2023 жылы – 33 жас.
Қорыта айтқанда, Төлеби ауданында NEET категориясындағы жастардың үлесін төмендетуге бағытталған іс-шаралар сәтті жүзеге асуда. Мемлекеттік бағдарламаларға белсенді қатысу, қоғамдық жұмыс және гранттық қолдау жүргізілуде. Жастарға бағытталған мобильді форматта ақпараттық-түсіндіру жұмыстары күшейтілуде, NEET көрсеткіштері айтарлықтай төмендеуде. Жәрмеңкелер, қайтарымсыз гранттар, жеңілдікті несиелер және бейіндік кездесулер жұмыспен қамтуда тиімді нәтиже көрсетіп отыр. Осындай кешенді іс-шаралар Төлеби ауданын тұрақты әрі жастарға қолайлы еңбек нарығына айналдырып келеді деуге болады.
